คำว่า "คัดกรองมะเร็ง" หมายถึงการตรวจหาความผิดปกติในคนที่ยังแข็งแรงดีและยังไม่มีอาการ จุดประสงค์คือการค้นพบมะเร็งหรือรอยโรคก่อนเป็นมะเร็งตั้งแต่ระยะแรกสุด ซึ่งเป็นช่วงที่การรักษาได้ผลดีและมีโอกาสหายขาดสูง การรอจนมีอาการแล้วค่อยตรวจ บางครั้งโรคอาจลุกลามไปมากแล้ว
การคัดกรองมะเร็งที่พบบ่อย
มะเร็งแต่ละชนิดมีวิธีคัดกรองที่ต่างกัน ที่พบบ่อยและแนะนำกันทั่วไป ได้แก่
- มะเร็งปากมดลูก — ตรวจด้วยการทำแปปสเมียร์ (Pap smear) หรือตรวจหาเชื้อ HPV (HPV test) เป็นการคัดกรองที่ช่วยลดอัตราการเกิดโรคได้มาก
- มะเร็งเต้านม — เริ่มจากการคลำเต้านมด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ และตรวจด้วยแมมโมแกรมตามคำแนะนำของแพทย์ตามช่วงวัย
- มะเร็งลำไส้ใหญ่ — ตรวจหาเลือดแฝงในอุจจาระ หรือส่องกล้องลำไส้ใหญ่ ช่วยพบติ่งเนื้อก่อนกลายเป็นมะเร็ง
- มะเร็งตับ — ในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้ที่เป็นไวรัสตับอักเสบเรื้อรังหรือตับแข็ง ตรวจด้วยอัลตร้าซาวด์ตับร่วมกับการเจาะเลือดเป็นระยะ
ที่ คลินิกแพทย์อภิเดช มีบริการตรวจสุขภาพ เจาะเลือด อัลตร้าซาวด์ และคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) โดยแพทย์ พร้อมให้คำปรึกษาเรื่องการคัดกรองมะเร็งที่เหมาะกับเพศ อายุ และความเสี่ยงของคุณ รวมถึงการส่งต่อตรวจเฉพาะทางเมื่อจำเป็น
วัคซีนช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งได้
มะเร็งบางชนิดเกิดจากการติดเชื้อ การฉีดวัคซีนจึงช่วยป้องกันได้ที่ต้นเหตุ วัคซีน HPV ช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งที่สัมพันธ์กับเชื้อ HPV ส่วนวัคซีน ไวรัสตับอักเสบบี ช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งตับจากการติดเชื้อเรื้อรัง
ใครควรตรวจ และตรวจเมื่อไร
การคัดกรองที่เหมาะสมขึ้นกับเพศ อายุ และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละคน ผู้ที่มีปัจจัยต่อไปนี้ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนคัดกรองให้เหมาะสม
- มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็ง
- สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
- เป็นไวรัสตับอักเสบบีหรือซีเรื้อรัง
- ผู้หญิงในวัยที่ควรตรวจปากมดลูกและเต้านม
- อายุมากขึ้น โดยเฉพาะวัยกลางคนขึ้นไป
สัญญาณเตือนที่ควรพบแพทย์
- คลำพบก้อนผิดปกติ เช่น ที่เต้านม คอ หรือใต้ผิวหนัง
- มีเลือดออกผิดปกติ เช่น เลือดในอุจจาระ ปัสสาวะ หรือเลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติ
- น้ำหนักลดลงมากโดยไม่ทราบสาเหตุ เบื่ออาหาร อ่อนเพลียเรื้อรัง
- แผลเรื้อรังไม่หาย ไฝหรือปานที่เปลี่ยนรูปร่างหรือสี ไอเรื้อรังหรือเสียงแหบนาน