โรคเก๊าท์ ปวดข้อจากกรดยูริกสูง

เก๊าท์เกิดจากการที่มี กรดยูริก ในเลือดสูงเป็นเวลานาน จนกรดยูริกตกผลึกเป็นเกล็ดเล็ก ๆ สะสมอยู่ในข้อและเนื้อเยื่อรอบข้อ เมื่อร่างกายตอบสนองต่อผลึกเหล่านี้ จึงเกิดการอักเสบรุนแรงอย่างเฉียบพลัน กรดยูริกเป็นของเสียที่เกิดจากการสลายสาร "พิวรีน" ซึ่งมาจากทั้งภายในร่างกายและอาหารที่เรากิน หากร่างกายสร้างมากเกินไปหรือขับออกทางไตได้น้อย ระดับกรดยูริกก็จะสูงขึ้น

อาการของโรคเก๊าท์

อาการเด่นคือการปวดข้อที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและรุนแรง มักเริ่มในเวลากลางคืนหรือตอนเช้ามืด

• ปวดข้อเฉียบพลัน บวม แดง ร้อน และกดเจ็บมาก จนบางครั้งแตะผ้าห่มก็เจ็บ
• มักเริ่มที่ โคนนิ้วหัวแม่เท้า แต่อาจเป็นที่ข้อเท้า ข้อเข่า ข้อมือ หรือข้อนิ้วได้
• อาการมักเป็นข้อเดียวในช่วงแรก และทุเลาได้เองใน 3–10 วัน แม้ไม่ได้รักษา
• หากปล่อยไว้นานและกำเริบบ่อย อาจเกิดปุ่มก้อน (โทฟัส) และข้อถูกทำลายถาวร

ปัจจัยที่กระตุ้นให้กำเริบ

นอกจากระดับกรดยูริกที่สูงเป็นพื้นฐานแล้ว ยังมีปัจจัยกระตุ้นที่ทำให้ข้ออักเสบกำเริบได้

• อาหารพิวรีนสูง — เครื่องในสัตว์ ยอดผัก น้ำต้มกระดูกเข้มข้น และอาหารทะเลบางชนิด
• เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะเบียร์ และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลฟรุกโตสสูง
• น้ำหนักเกิน ภาวะขาดน้ำ การอดอาหาร และยาบางชนิด

การดูแลและรักษา

การรักษาแบ่งเป็นสองส่วน คือบรรเทาอาการปวดในช่วงข้ออักเสบเฉียบพลัน และควบคุมระดับกรดยูริกในระยะยาวเพื่อป้องกันการกำเริบ ทั้งนี้การใช้ยาควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ ไม่ควรซื้อยาแก้ปวดหรือยาลดกรดยูริกมาปรับขนาดเอง

• ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอทุกวัน ช่วยขับกรดยูริก
• ลดอาหารพิวรีนสูง เครื่องในสัตว์ ยอดผัก และเบียร์
• ควบคุมน้ำหนัก และจัดการโรคร่วม เช่น ความดันและไขมัน
• กินยาตามแพทย์สั่งต่อเนื่อง แม้ช่วงไม่ปวดก็ไม่ควรหยุดเอง
• ตรวจเลือดติดตามระดับกรดยูริกและการทำงานของไตตามนัด

ที่ คลินิกแพทย์อภิเดช ดูแลโดยแพทย์ มีบริการตรวจสุขภาพ เจาะเลือดตรวจระดับกรดยูริกและการทำงานของไต และติดตามอาการ ช่วยวินิจฉัยและวางแผนดูแลโรคเก๊าท์ให้เหมาะกับแต่ละคน เพื่อลดการกำเริบและปกป้องข้อในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อย