สิว (Acne) คือภาวะที่รูขุมขนเกิดการอุดตันและอักเสบ พบบ่อยที่ใบหน้า หน้าอก และหลัง แม้จะไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่หากปล่อยไว้หรือดูแลไม่ถูกวิธี อาจทิ้งรอยดำและแผลเป็นที่รักษายาก รวมถึงส่งผลต่อความมั่นใจในชีวิตประจำวันได้
สิวเกิดจากอะไร
สิวเกิดจากหลายปัจจัยที่ทำงานร่วมกัน เมื่อรูขุมขนอุดตันด้วยเซลล์ผิวที่ตายแล้วและน้ำมัน (ซีบัม) ที่ต่อมไขมันผลิตออกมามากเกินไป เชื้อแบคทีเรียบนผิวจะเจริญเติบโตและทำให้เกิดการอักเสบตามมา ปัจจัยกระตุ้นที่พบบ่อยได้แก่
- การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน เช่น ในวัยรุ่น ช่วงมีประจำเดือน หรือภาวะที่ฮอร์โมนไม่สมดุล
- ผิวมันและการผลิตน้ำมันมากเกินไป ทำให้รูขุมขนอุดตันง่าย
- เครื่องสำอางหรือผลิตภัณฑ์ที่อุดตันรูขุมขน การล้างหน้าไม่สะอาด
- ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ และพันธุกรรม
ชนิดของสิว
การแยกชนิดของสิวช่วยให้เลือกวิธีดูแลและรักษาได้ตรงจุดมากขึ้น โดยทั่วไปแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก
- สิวอุดตัน — สิวหัวขาวและสิวหัวดำ เกิดจากรูขุมขนอุดตันแต่ยังไม่อักเสบมาก
- สิวอักเสบ — ตุ่มแดง บวม เจ็บ มีหนอง เกิดจากการอักเสบและติดเชื้อแบคทีเรีย
- สิวหัวช้างหรือสิวซีสต์ — ก้อนอักเสบขนาดใหญ่ใต้ผิว เสี่ยงเกิดแผลเป็นมากที่สุด
การดูแลผิวเมื่อเป็นสิว
การดูแลพื้นฐานอย่างถูกต้องช่วยลดการเกิดสิวใหม่และทำให้ผิวฟื้นตัวเร็วขึ้น
- ล้างหน้าอย่างอ่อนโยนวันละ 2 ครั้ง ด้วยผลิตภัณฑ์สูตรอ่อนโยน ไม่ขัดถูแรง
- ไม่บีบ แกะ หรือกดสิวด้วยตัวเอง เพราะทำให้อักเสบมากขึ้นและเกิดรอยแผลเป็น
- หลีกเลี่ยงเครื่องสำอางและครีมที่อุดตันรูขุมขน เลือกผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่า "non-comedogenic"
- ทาครีมกันแดดทุกวันเพื่อป้องกันรอยดำหลังสิวเข้มขึ้น และไม่สัมผัสใบหน้าบ่อย ๆ
การรักษาสิวด้วยยา
สิวที่ไม่ดีขึ้นด้วยการดูแลทั่วไปสามารถรักษาด้วยยาทาหรือยากินตามที่แพทย์สั่ง เช่น ยาทากลุ่มลดการอุดตันและลดการอักเสบ หรือยากินในรายที่เป็นมาก ควรใช้ยาอย่างต่อเนื่องตามคำแนะนำและไม่ซื้อยามาใช้เองโดยเฉพาะยากิน เพราะอาจมีผลข้างเคียงที่ต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์
การป้องกันไม่ให้สิวกำเริบ
แม้สิวจะดีขึ้นแล้ว การดูแลผิวสม่ำเสมอช่วยลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ ทำความสะอาดผิวเป็นประจำ เลี่ยงการสัมผัสและบีบสิว พักผ่อนให้เพียงพอ จัดการความเครียด และเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะกับสภาพผิว จะช่วยให้ผิวแข็งแรงและเป็นสิวน้อยลง
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
- สิวอักเสบรุนแรง บวมแดง เจ็บ หรือมีหนองจำนวนมาก
- สิวหัวช้างหรือสิวซีสต์ เป็นก้อนใหญ่ใต้ผิว
- สิวทิ้งรอยแผลเป็นเป็นหลุม หรือรอยดำที่ไม่จางลง
- ดูแลและรักษาเองแล้วไม่ดีขึ้น หรือสิวกระทบต่อความมั่นใจและการใช้ชีวิต
ที่คลินิกแพทย์อภิเดช เราตรวจรักษาโรคผิวหนังรวมถึงปัญหาสิวโดยแพทย์ พร้อมประเมินชนิดและความรุนแรงของสิว เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะกับผิวของแต่ละคน และให้คำแนะนำในการดูแลผิวอย่างถูกวิธี